Konu: Zeytin Güvesi

ZEYTİN GÜVESİ
(Prays oleellus)

Zararı : haşerenin beslenmesi sonucu zeytin çekirdeklerinin içleri oyulur. Meyveler olgunlaşmadan evvel dökülürler. Kış ayları içinde yapraklarda geniş tüneller görülür. Yazın çiçek salkımları ipekle birbirlerine bağlanır, tomurcuklar delinir, dişicik borusu ve erkek organlar yenerek zarar görürüler. Tomurcuklar ve genç çiçekler genellikle dökülür veya solarlar.
Etmeni : Zeytin güvesi her yıl üç döl verir. Hasattan sonra güve yassı, hafif konveks, beyazımsı sarı renkli yumurtalarını yaprakların altına koyar. Evvelâ larva yaprakta dar bir tünel açar. Fakat sonraları tüneller genişlerler. Bu tırtılın gelişmesi kış boyunca devam eder. Tam büyüdükleri zaman 7-8 mm. uzunluğunda tırtıllar yapraktan çıkarak yaprağın alt yüzünde yaprağı kazıyarak beslenirler. Kısa bir süre sonra yapraklar ve sürgün uçları arasında yaprak ve sürgünleri ipekle birbirlerine bağlayarak pup olurlar. Güveler, Nisan sonu veya Mayıs başlarında çıkarlar ve yumurtalarını tomurcuk salkımlarına bırakırlar. Her bir dişi 300 ile 500 arasında yumurta bırakır. Genç tüysüz tırtıllar grimsi kahverengili, yanlarında ve sırında koyu kırmızı ve kahve renkli çizgilidir. Çiçekleri salgıladıkları ipek telleri ile birbirine bağlarlar ve tomurcuklar üzerinde beslenirler. Genellikle genç erkek organlara hücum ederler. İkinci dölün güveleri Haziran, Temmuzda görülürler ve yumurtalarını genç meyve saplarına bırakırlar. En çok zarar bu dölün tırtılları tarafından yapılır. Bunlar hâlâ yumuşak olan çekirdek içine tünel açarlar ve sonra giriş deliğinden çıkarak iletim sistemi boyunca sap tabanına doğru giderler. Çekirdekteki çıkış deliği zeytin güvesinin karakteristik işaretidir.
Ekonomik Önemi : Zeytin güvesi Akdeniz bölgesi ve Güney Afrika'da görülür. Bazı sahalarda ağır zarara sebep olur. büyük oranda meyve kurur ve dökülür. Zararlının bulaştığı bütün meyveler toplanmaya uygun değildir.
Mücadelesi : Bu zararlının en iyi mücadele zamanı çiçeklerin 1 / 3 ünün açtığı zamandır. Bu zamanda tırtıllar insektisitlerin kolayca erişebileceği çiçek salkımı içine girmek üzeredirler.
İlaçlı mücadele için uzmanına danışınız.
ZEYTİN SİNEĞİ (Dacus oleae)
Zararı : Zeytinler açık kahverenginden koyu kahverengiye kadar değişen renkte lekelerle kaplanmıştır. Bu arazları gösteren olgun daneler dökülürler. Zeytin sineği zararına uğrayan bir zeytin danesinden kesit alındığında, beyazımsı renkte larvayı da ihtiva eden danenin içinde düzensiz şekildeki beslenme galerileri ve kahverengi pislikleri görülebilir. Larvalar yaşlarına göre 1-6 mm. boydadır. Zeytin güvesinin aksine, zeytin sineği zararına uğramış danede çekirdek zarar görmez.
Etmeni : İlk zeytin sinekleri ilkbahar ortalarında ağaçlarda görülür. Bu yerler özellikle ağacın güneşe bakan gövde ve dallarıdır. Zeytin sinekleri, zarar verdikleri zeytinden sızan su damlaları, nektar ve tatlı usarelerle beslenirler. 10 günlük olgunlaşma beslenmesinden sonra dişiler yumurtlamaya başlar, bu da 10 gün kadar sürer. İlk nesil ve bazan da 2. nesil yumurtalarını delice meyvalarına veya zeytinlere bırakır, kış süresince orada asılı kalır. İlk yumurtalar zeytinin yeşil danesine, danelerin bezelye büyüklüğünde olduğu devrede bırakılır. Bir dişi, bir zeytine asla birden fazla yumurta bırakmaz. Şayet bir danede birden fazla larva görülürse bunlar farklı dişilerden gelmişlerdir. 0,8 mm. uzunluktaki yumurta bırakma borusu ile meyve kabuğunun 1 mm. altına bırakılır. Yazın 2-3 günde yumurtadan larvalar çıkar, larva gelişme dönemi büyük ölçüde sühunete bağlıdır. Ortalama 25 oC de bu süre 10 gün sürer. 12 oC da ise 15 gündür. Yazın pupa dönemi zeytinin içinde geçer. Fakat son yıllık döl larva döneminde meyvadan çıkar ve kışı geçirdiği toprakta pup olur. 4-5 cm. uzunluğundaki hafif segmentli oval şekilli pupa 5-10 cm. derinlikteki toprakta bulunabilecektir.
Ekonomik Önemi : Zeytin sineği Akdeniz ülkelerinde zeytinde en önemli zararlılardandır.
Kültürü yapılan zeytinde zarar yaptığı gibi delicede de zarar yapar. Zeytin sineği, zeytinde yağ ve dane verimini önemli ölçüde azaltır. Bu bazan %80-90'a ulaşır. Vuruk zeytinler, sıhhatli olanlarla birlikte preslendiğinde yağ kalitesi düşmektedir.
Mücadelesi : Zeytin sineği nde olduğu gibi . İlâçlamada esas ağaçta ilaçla temas etmeyen yerin kalmamasıdır; Sonbahardan Ekim'e kadar ilâçlama yapma zarureti olabilir.
Zeytin sineği mücadelesinde diğer bir metot da kısmi zehirli yem metodudur. Bu metotta ağacın güneye bakan kısmındaki üst dallardan 1m2'lik kısımı için belli preparatlar kullanılabilir.
Kısmi zehirli yem metodunda kontakt etkili ilaçlar kullanıldığında yem maddeler üzerinde beslenen ergin sineklere karşı bir de zehir olarak tesir eder. Larvalar bu metotla kontrol edilemez. Kısmi zehirli yem ilâçlama metodu yalnızca zeytinlerin sık olduğu geniş sahalarda tavsiye edilir
FİLİZ KIRAN (Phloeotribus oleae)
zeytin güvesi , filiz kıran , zeytin sineği , zeytin tripsi


Zararı : kabuk altında 50-60 hatta daha fazla sayıda birbirine yakın olarak açılmış ve iki kollu merkez galerisine simetrik olarak dizilmiş tüneller görülecektir. Bu tünellerin sayıları ve genişlikleri hücuma uğramış ağacın ebadına göre değişiktir. Bilhassa ince dallarda tüneller öze doğru açılırlar. İlâveten kısa sürgün diplerinden başlayan daha geniş tüneller dallarda ve gövdelerde dik olarak aşağıya doğru delinirler. Bu tünellerin üzerinde kalan bütün ağaç kısımları solar veya büyümeleri durur.
Etmeni : Zeytin filiz kıranı yumurtalarını yukarıda bahsedilen iki kollu merkez tüneline bırakır. Bu kuluçka tünelinin içi gevşek olarak ipek iplikleri ve frass'la doldurulur. Yumurtadan çıkan larvalar beslenme tünellerini alt kabuk veya öz içinde kuluçka tüneline dik olarak açarlar. Larva gelişmesini tamamladığında zararlıyla bulaşık sürgünün kalınlığına göre özde veya iç kabuktaki tünellerin sonunda pup olurlar. Genç böcek çıktığında beslenme tünellerini meyve ve çiçek sürgünlerinin ekseninden dalların içine aşağıya doğru açar. Zeytin filiz kıranı kışı hem ergin hem de larva devresinde geçirir. Yılda 2-4 döl verir. Böcek yazın günlük maksimum sıcaklık 25 oC yi bulmadan görülmez.
Ekonomik Önemi : Zeytin filiz kıran'ı Akdeniz bölgesinde ana zararlı olarak görülür. Kültür zeytininde olduğu kadar delicede de zarar yapar. Bazen dişbudak ağacına da saldırır. Genellikle, çiçek, meyve ve genç sürgün kaybına ergin böceğin beslenmesi yol açar.
Mücadelesi : Yakacak odun kümeleri ve ağaçlar altında bırakılan, budama artıkları zeytin filiz kıran'ın ana üreme yerleridir. Tavsiye edilen tatbikat budama artıklarını ilk böcek uçuşu görülene kadar bırakmaktır ki böcekler yumurtalarını bu tuzağa bırakacaklardır. İlk böcek görülür görülmez tuzak budama artıkları ve yakacak olarak kullanılacak bütün zeytin dalları ilaçlanmalıdır.
ZEYTİN TRİPSİ (Liothrips oleae)
Zararı : Yapraklarda çok ince ve beyazımsı sarı renkli beneklenmeler görülür. Yaprağın üst epidermisi zarar görmeden kalır fakat yaprak üzerinde alt taraftan emilme sonucu doğan beyazımsı-sarı renkli noktalar oluşmuştur. Eğer zararlı fazla miktarda ise yapraklar buruşur ve şekilleri bozulur. Meyveler Ağustos - Eylülde dökülür. Zarar görmüş çiçek ve tomurcuk salkımları deforme olur ve büyümeleri durur. Ağacın alt tarafında su sürgünleri teşekkül ederken üst kısmında da yapraklar yavaş yavaş kırmızıya döner. Çok ağır hücuma uğramış genç ağaçlar ölebilirler.
Etmeni : Trips 1,5 - 2 mm. uzunluğunda siyah-kahverengi renklidir ve soğuk mevsim boyunca yaprak altlarında kabuktaki çatlaklarda, ağaçdelen böceklerinin açtığı deliklerde kış uykusu yatar. Dişiler yumurtalarını Mayısta çiçeklerin veya ağacın üzerine bırakırlar. Her bir dişi yaklaşık olarak 200 yumurta bırakır. Kanatsız olan, açık sarı kahverengi arası renkli larvalar ve ilk dölün erginleri esas olarak çiçekler üzerinde yerleşirler. Genellikle yapraklarda zarar yapan 2. döl Temmuz sonu, Ağustos başında; Eylül ve Ekimde 3. döl ortaya çıkar. 3. döl soğuk periyot başlar başlamaz kışlık yerlerine çekilirler. Bazı yazarlar dördüncü dölün kışladığını yazarlar.
Ekonomik önemi : Zeytin tripsi bütün Akdeniz bölgesinde zeytinlerde zararlıdır. Ekonomik önemi bölgeden bölgeye değişiktir. Yalnız zeytinlerde değil delicelerde de zarar yapar.
Mücadelesi : Bilhassa meyve dökülmesi gibi ağır bir zararı önlemek için ilâçlamaya uygun zamanda başlanmalıdır. Tripslere karşı ilk tatbikat çiçeklenme başlangıcında yapılmalıdır. Bu tatbikat aynı zamanda Zeytin güvesini de (Prays oleeluss) kontrol edecektir. İkinci tatbikat bundan 2 hafta sonra yapılmalıdır. Böylece bu zamanda çıkan larvalar da kontrol edilir. Çok sıcak yaz havalarında zararlılar ağaçlarda veya topraktaki saklanma yerlerine çekilirler. Bu nedenle bu zamandaki ilâçlama başarılı olmayacaktır. Bu da mücadeleye erken başlama için bir diğer sebeptir


Alıntıdır...

Arkadaşlar,zeytinlerde görülen filizkıran ve pamuklu bitle mücadelede önereceğiniz ilaçlar hangileridir?Yardımcı olursanız sevinirim.

1- zeytin pamuklu biti için ;
alpgor 40 ec 150 ml/ 100 lt su
best gluid 36 ec 100 ml/ 100 lt su
aldinon 20 ec 200ml / 100 lt su

ilaçlama ilk emareleri gördüğünüzde başlamalı

2- filizkırandan kasıt zeytin güvesi ise; 100 lt suya uygulanmak üzere
petra5 ec 15 ml
alpgor 40 ec 100 ml ( çiçeklenme döneminde )
150 ml ( meyvaya dönme evresinde )
jetsis 2.5 ec 30 ml
alatron 40sl 100 ml ( çiçek ve meyve döneminde )
aldinon 20 ec 150 ml

ilaçlama zararlı yoğunluğu çiçeklerde % 10 a ulaştığında deniyor ama
ayvalık da görüldüğü anda ilaçlama başlıyor.

Bir yanlış anlaşılma olmaması açısından bir önceki mesajda adı geçen
ilaçlar agrobest firması tarafından üretilen ilaçlardır. Diğer ilaç firmalarının da
eş değer ilaçları mutlaka vardır. Verdiğim bilgiler Ayvalık bölgesinde bu işler hakkında
geniş bilgisi olan Yük. Zir. Müh. Sn. Gökçe Taş Damcı'dan aldığım bitki koruma
ürünlerine ait kitaptan alınmıştır. Gökçe Bey ile bağlantı kurmak istendiği taktirde
telefon numaralarını verebilirim.

İlgi ve alakanıza teşekkür ederim.