Konu: Çam Kese Böceği

Çam Kese Böceği
Thaumetopoea pityocampa (Denis & Schiffermüller, 1775)


Çam ağaçları üzerindeki beyaz pamuksu tırtıl keseleriyle kendini belli eden Çam Kese böcekleri, aslında bir kelebek türüdür ve bu kelebeklerin tırtılları ülkemizdeki orman zararlısı böcekler açısından önemli bir yer işgal etmektedirler. Üst üste birkaç yıl bu zararlının tahribatına uğrayan ağaçlarda boy büyümesi gerilemekte ve hacim kaybı olmaktadır... Çamkese böceğinin tahribatı kış aylarında, yani ağacın gelişme dönemi dışında olduğu için herhangi bir ölüm söz konusu değildir. Ancak yoğun ve arka arkaya birkaç sene devam eden tahribat ağacı zayıf düşürerek kabuk böcekleri ve diğer sekonder zararlıların gelmesine zemin hazırlamış olur.

Bu böcekler başta Kızılçam (Pinus brutia) olmak üzere Karaçam (Pinus nigra), Sarıçam (Pinus silvestris), Pinus maritima, Pinus halepensis, Fıstık Çamı (Pinus pinea), Lübnan Sediri (Cedrus libani) bazen de Juniperus excelsa'larda tahribat yapmaktadır. Böcek yoğunluğu az olduğu zaman genellikle orman açıklıklarının kenar şeridinde veya münferit ağaçlarda görülür. Fakat yoğunluk arttıkça arız olduğu ağaç adedi çoğaldığı gibi her ağaçta görülen kese adedi de çoğalır. Çamkese böceği kitle üremesi yaptığında ibrelerin tamamını yok ederek ağacı çıplak hale getirir. Tırtıllar keselerini genellikle tepe sürgünlerine yakın dallara veya tepe sürgününün bulunduğu dal çatallarına yapar. İlk 3 gömlek değişimine kadar devamlı sürgün değiştiren zararlı kışlık kesesini ördükten sonra bir daha kese değiştirmez ve onu barınak olarak sonuna kadar kullanır. Zararını bu keseden çıkıp dolaşarak yapar ve aynı keseye döner.

Çamkese böceği Anadolu’nun güney, batı ve kuzey kısımları, batı ve orta Karadeniz bölgesinin güney kesimlerinde yayılış gösterir. Yoğunluk genellikle rakım yükseldikçe ve bakı kuzeye kaydıkça azalmaktadır.

Çamkese böceği yumurtalarını 2 veya daha fazla ibreyi birleştirmek suretiyle, genellikle ağacın alt dallarına bir mısır koçanını andırır şekilde dizeler halinde bırakır. Koçanlarda enine 10, boyuna ise 20-30 adet yumurta olmak üzere toplam 150-300 adet yumurta bulunur. Yumurtaların üzerleri dış etkenlere karşı korumak için pullarla kaplanır. 25-40 gün süren yumurta dönemi sonunda yumurtadan çıkan tırtıllar gövdesine nazaran büyük başlı, 6 sı torosid olmak üzere 16 ayaklıdır. Olgun tırtılların boyu 35-40 mm ye ulaşır. Karnının alt tarafı sarı renkli olan tırtılların üzerinde bol miktarda yanlarda beyaza yakın sarı, sırtta ise açık kahverengi kıl mevcuttur.

Tırtılın iki dönemi vardır. Birincisi yumurtadan çıkışı ile ilk soğukların başladığı ve kışlık keselerini örmeye başladıkları, üçüncü deri değiştirmesine kadar geçen Ekim-Şubat dönemdir. Bundan sonra ikinci dönem başlar. Bu da üçüncü deri değişiminden, krizalitleşme için toprağa inmeye başladıkları zamana kadar geçen dönemdir. Bu dönem*de keseleri ağızlarından salgıladıkları ipeğimsi bir madde ile devamlı takviye ederler. Bu madde ilk zamanlar parlak bir görünümde olup sonra matlaşırlar.

Tırtıllar genellikle geceleri beslenirler. Kapalı havalarda gündüz de beslendikleri görülmüştür. Isı 6 °C nin altına düştüğü zaman yuvalarından çıkmazlar.

Olgunlaşan ve krizalitleşmek için mutlaka toprağa inen tırtıllar, kendilerine kestane renginde oval birer koza örerler. 4 ay devam eden krizalit dönemi sonunda, yani Eylül ayında ergin.hale geçerek topraktan çıkarlar. Ancak bu krizalitlerin tamamı aynı senede ergin hale gelmez, diyapoz halinde 4 yıl toprak altında kalabilir. Bu yüzden çamkese böceği ile mücadele projeleri dört yıllık periyotlara göre yapılır.

Ağustos sonu ve Eylül başlarında kelebekler kozayı delerek topraktan çıkar. Bu zamanda dişi kelebeğin abdomeni yumurta ile dolu vaziyettedir. Çiftleştikten sonra erkek ölür. Dişi kelebek ise çiftleşmeden sonra bir gün içersinde yumurtalarını koyarak yumurta koçanını meydana getirir. Kısa bir müddet sonra oda ölür.


Parazit ve yırtıcıları:
Çamkese böceğinin parazitlerinin bazılarının isimleri aşağıdadır.

1- Yumurta parazitleri: Bu parazitler yumurtalar içersinde gelişip onunla beslenen bö*ceklerdir. Bunlar: Anastatus bifasciatus, Ocencyrtrus pityocampa, Tetrastichus servadeii

2- Tırtıl parazitleri: Bu parazitler çamkese böceğinin tırtılının üzerine yumurta*larını koyup tırtılın iç organlarım yemek suretiyle gelişip, onların ölümünü sağlayan parazitlerdir. Önemlileri; Mteorus versicolor, Phyrix caudata ‘dır

3- Krizalit parazitleri: Bu parazitler ise gelişimlerini krizalitler üzerinde yapan ve onun içersini yiyerek beslenen faydalı böceklerdir. Önemli olanlar : Villa brunea (Diptera bombylide), Ichneumon rudis (Hymenoptera ıchneumonidea), Conomorium eremita, (Hymenoptera pteremalido) dır.

4- Yırtıcıları: Çamkese böceğinin 8 adet yırtıcısı vardır. Bunlardan; Vespa germanica ve Calosoma sycophanta en önemlisidir. Calosoma sycophanta ‘nın kurtları Çamkese böceğinin krizalitlerini ve tırtıllarını parçalamak suretiyle yerler.

Mücadelesi:

Çamkese böceği ile mücadele yöntemleri kısaca mekaniksel, kimyasal ve bu ikisinin kombine edilmesi demek olan entegre mücadele ve ayrıca biyolojik mücadele olmak üzere gruplandırabiliriz.

1- Mekaniksel savaş: Keseleri ağaç üzerinden kesip toplayarak yakma, yumurta koçanlarını toplamak suretiyle yok etmek, krizalitlerini topraktan çıkarıp toplayarak yok etmek ve nihayet keseler içersine petrol dökmek suretiyle öldürmek şeklinde uygulanır.

2- Kimyasal savaş: Çamkese böceği ile mücadelede en uygun zaman tırtılların l. ve 2. stadlarda, çok küçük ve korumasız olduğu, parazit ve yırtıcıların ise henüz doğada bulunmadığı evrede yapılan ilaçlama kesin netice vermektedir. İlaçlama, yağışsız ,açık mümkünse çok hafif meltemli bir havada yapılmalıdır. Bunun için yerel meteorolojik durum iyi takip edilmelidir.

Kimyasal mücadelenin en büyük sakıncası çoğu zaman faydalı böceklerinde yok edilmesidir.

3- Biyolojik savaş: Bu yöntem, gerek yapay olarak üretilen gerekse doğada mevcut organizmaların korunması şekliyle çoğaltılan canlılardan yararlanarak, zararlı böceklerin populasyonunu azalt*mak ve onları zararsız halde baskı altında tutabilmek yöntemidir.

Biyolojik mücadelede; virüslerden başlamak suretiyle bakteriler, mantarlar, protozoerler, nematodlar, akar ve örümcekler, binlerce yırtıcı ve parazit böcekler, böcekçil kuşlar da çok özel ve önemli bir yer işgal eder. Bu konuda ülkemizde de 1973 yılında buyana sürdürülen çalışmalardan olumlu sonuçlar alınmaya başlanmıştır.
Kaynak: ogm.gov.tr

Resimlerinide görebilseydik iyi olurdu aslında.

Birkaç örnek fotoğraf buyrun
[center]







[/center]

Çam kese böceği ile ilgili olarak her sene adalarda bu işe gönül vermiş orman idaresi çalışanları
tarafından düzenlenen bir gezi var. Bir tanesine katıldım ve yaptıkları mücadeleye , özverilerine hayran kaldım.

Orman İşletme şefi Orman Müh. Yüksel Özcan Bey bize öyle bilgiler verdi ki ağzımız açık kaldı.

[url]www.adaorman.com[/url] sitesinden bilgi alabilir, ekoturlara katılabilir bir kişinin bile neler değiştirebileceğini görebilirsiniz.

Yüksel Özcan Bey'e başarılar dileklerimle...

Genellikle verilen internet adreslerine tıklanıp şöyle bir bakılıp "eh iyiymiş" denir de
site derinliklerine inilip neler var diye bakılmaz. Günümüz insanının yoğun temposu
zamanın kısıtlı olması, bağlantı ücretinin pahalı olması bu niye böylenin cevabı.

[url]www.adaorman.com[/url] da dikkatimi çeken bir yazı vardı olayları
yer yer mizahi bir dille anlatan bu yazıyı sizlerle paylaşmak istedim.
Umarım adaormancılar bana sitem etmezler.

Alıntıdır....

BÜYÜKTEPE,HEYBELİTEPE,BURGAZTEPE,KINALITEPE,SİVRİT EPE,

YASSITEPE,SEDEFTEPE,TAVŞANTEPE VE KAŞIKTEPE.



THAUO,ORTHO VE BLASTO YA KARŞI,

CALO,FERO,ANASTO,PYHRİXO VE İNSANO ZAFERİ…………



Sayın Adalılar geçen kış Thauometapoa pityocampa(Çamkese böceği),Blastophagus piniperda (Orman Bahçıvanı) ve Orthotomicus erosus(Akdeniz kabuk böceği) tahribatı nedeniyle münferit halde kuruyan ve böcek ocağı daha doğrusu fabrikası haline gelen kızılçam ağaçlarını kestirdiğim için çok kızmışlardı.Basında da yer alan haberlere cevapsız kalmamıştım elbette ve anlatmıştım nedenini .Ancak Bazıları anlamamakta güçlük çekmişlerdi.Bunun başka çareleri yokmuydu da bugüne kadar neden bir şey yapılmamıştı da bu hale gelmişti ormanlar.

Bir yıl önce bu fabrikaları kapattım.Çok tepki aldım.İşçiler(Ortho ve Blasto) açıkta kaldı,ne olacak onların hali çoluk çocuklarına nasıl bakacak diyenler oldu.!!!!!!!!!

Bu işçiler(Ortho ve Blasto) fabrikalardan kazandıklarıyla hızla nüfuslarını artırıp ,ormanları ele geçirip kızılçamları kesip yakıyorlardı.Yanıp kahverengiye dönene kadar hiçkimse göremiyordu çünkü.Zabıt tutup mahkemeye versem savcılık nüfus kayıt örneğini,ikametgahını isteyecek bi de ifadeye beni çağırıp soracaktı.Şef ; şüphelileri, kızılçamları kesip yakarken gördün mü?

Bunların nüfus kayıtları yok,ikametgahları yok.Sonuç?????

Ben en iyisi kesin çözüm olarak fabrikaları yıktım ve söküp,parçaladık ve yurtdışı ettim.

Tabii ki yeni hastalanmış kızılçamlara da yayılıp çoğalma girişiminde bulunmuştu.

Hemen yayılışın çok yoğun olduğu alanlara Fero(Feromon) tuzaklarını kurduk.Ve av başladı.Tuzaklara Ortho ve Blasto dişi kokusu salgılayan biyolojik tabletleri astık.Kokuyu alan erkek bireyler gelip kapana yakalandılar.Her ay yaptığımız kontrollerle yakalanan bireyler sayılarak toplanıp depolandı.Ve koku etkisi geçen tabletler zamanında,değiştirilerek yenilendi.2006 Dönem sonu itibariyle yakalanan erkek Ortho ve Blasto birey sayısı 54400 adet olarak tesbit edildi.2007 dönem sonu itibariyle ise bu sayı 200.000 e ulaştı.Bu şu anlama gelmekteydi:Artık nüfus artışı durdurulmuştu.Fabrikalar da yok denecek kadar azdı.Kızılçamlar kurumayacaktı.

Bununla birlikte kızılçamların ibreleriyle beslenip,çoğalıp hızla yayılan ve asıl fabrikaya zemin hazırlayan Thauo larvalarını toplayıp,orman içlerinde tesis ettiğimiz dört tarafı suyla çevrili adacıklara hapsederek aç kalmalarını sağladık.Aç kalan Thauo’ nun midesindeki parazit Phyrix caudata(Bildiğiniz kara sineğin büyüğü yani kimyasal ilaçlarla öldürdüğünüz)faaliyete geçerek Thauo larvalarını içten yiyerek gelişip büyüyerek larvaları parçalayıp,yok ederek dışarı çıkıp ormana yayıldılar ve hemen çalışmaya başladılar.Kızılçamlara yayılıp ibrelerini yiyerek zarar veren Thauo ları öperek parazitlemeye başladılar.Görevlerini başarıyla tamamladılar.

Bu uygulama da yetmezdi bunlara .Thauo ların bir avcısı vardı daha doğrusu Predatörü,Calosoma sycophanta.Daha önce Adalar Kültür Derneği nin girişimleriyle üretimi denenen Predatörler için,İstanbul Orman Bölge Müdürlüğü OZM Şube Müdürlüğünün destekleriyle,Modern Laboratuar kurup,üretimine başladık.Büyük gayretlerle üretilen Calo’lar,larva döneminde yani Mayıs 2006 daa 2140, Mayıs 2007 de ise 12400 Adet üretilerek Büyükada,Heybeliada ve Burgazada kızılçam ormanlarına toprağa gömülerek bırakıldı.Bir ay sonra yapılan kontrollerde Calo erinlerinin oluştuğu ve dinlenmeye geçtiği tesbit edildi.Predatör görev başındaydı.Yeraltı dünyasında ne olup bitiyor göremiyoruz ama,Predatörler aç kalacak değil ya,Thauo ların pupaları ne güne duruyor.Calo’lar Thauo ları avladı.

Geldik Eylül ayına.Thao lardan sağ kalanlar uçmadan önce yumurtalarını kızılçamların alt dallarına koyuyorlardı.Tesbit ettiğimiz ve alabildiğimiz 1100 adet Thauo yumurta koçanı ve yumurta koçanında bulunan yaklaşık 200-250 yumurtadan yeni çıkmış tırtılları adacıklara hapsederek adalarda ve Türkiye de ilk defa bir uygulama yaptık.15 gün sonunda yumurtalardan yumurta parazitleri "Anastatus bifasciatus" çıkarak,sağlıklı diğer Thauo yumurtalarını parazitledi,parazitlenmeyen yumurtalardan çıkabilen tırtıllarda açlıktan büyüyemedi ve Phyrix caudata tarafından stigmasına yumurta konarak parazitlendi ve midelerinden tırtıl parazitleri Phyrix caudata çıkarak faaliyete başladılar.Böylelikle 220.000 adet Thauo yokedilerek bir okadar parazit üretilmiş oldu.Bizim tesbit edip toplayamadığımız ve Calo’lardan kaçan Thauo lar ise çamkesesi oluşturacak sayıya ulaşamadıklarından kese oluşumlarını yapamadılar ya da zayıf küçük keseler yaptılar şu anda.Zaten onlarda bize Laboratuar da üreteceğimiz Calo’ lara yem olarak lazım.Hatta yetmeyecek.

Bu uygulamaları yakından takip eden İstanbul Orman Bölge Müdürlüğü OZM Şube Müdürlüğü Türkiyede ilk defa adalarda uygulanan ve başarılı olan bu yöntemin yurdumuz genelinde uygulanması için Orman Genel Müdürlüğüne teklif raporu sunacaklar.

Ayrıca Calo’ların üretimindeki başarıdan dolayı İstanbul Merkez deki üretime son verilerek bundan sonra Adalar Orman İşletme Şefliğindeki Laboratuar da yapılması kararlaştırıldı.İstanbul Merkez Laboratuarında Ortho ve Blasto Predatörü nün üretimine başlanacak.Aynı üretim Adalar Orman İşletme Şefliği Laboratuarında da yapılacak.Laboratuarımızda üreteceğimiz Calo lar için yem Thauo lar diğer ormanlardan temin edilip derin dondurucularda adaya getirilerek kullanılacak.

Kimyasal yok.yakıp yıkmak yok.

Tamamen doğal denge ve sosyal adalet diyebiliriz.

Gerçektende şu ana kadar yapılan tesbitlerde adalarda kuruyan kızılçam sayısı geçen yıllara göre %5 seviyelerine düştü.

Başka Büyükada yok,

Başka Heybeliada yok,

Başka Burgazada yok,

Başka Kınalıada yok,

Başka Sedefadası yok,

Başka İstanbul yok,

Başka Türkiye yok…………………..

Bugün, Mut bölgesinde fotoğrafladığım çam kese tırtılı fotoğraflarınıda ekleyerek OGM ye mail gönderdim, cevap gelirse duyururum.

[Sadece kayıtlı kullanıcılarımız bağlantıları görebilir. Kaydolmak içinburaya tıklayınız..]

[Sadece kayıtlı kullanıcılarımız bağlantıları görebilir. Kaydolmak içinburaya tıklayınız..]

[Sadece kayıtlı kullanıcılarımız bağlantıları görebilir. Kaydolmak içinburaya tıklayınız..]

Tek yere değil, pek çok yere yazmıştım hemüz cevap yok

Sn Kumpınarı, daha çok beklersiniz.

abdullah´isimli üyeden alıntı [Sadece kayıtlı kullanıcılarımız bağlantıları görebilir. Kaydolmak içinburaya tıklayınız..]

Sn Kumpınarı, daha çok beklersiniz.

Merak eden olabilir, cevap hala bekleniyor

Ben de 1 yıldan uzun süredir bekliyorum , cevap alınamıyor .
Hizmet verdiğim bölge sit alanı , ev yıkmak , ağaç kesmek yasak .
Çam kese böceği bölgedeki ağaçların hepsini istila etmiş .
İnsanlar ciddi allerjik durumlarla başvuruyor .
Belediye çözüm sunmamakla beraber , eğer ağacın bir dalına zarar gelirse büyük cezayla tehtit etmiş .
Buyurun burdan yakın ...