Konu: Armut Yetiştiriciliği

ARMUT YETİŞTİRİCİLİĞİ

Armut kültürünün yapıldığı ve en eski olduğu memleketler arasında: Anadolu, İtalya, Fransa, Belçika gibi memleketler görülmektedir. Kültür armudu bütün dünya üzerinde elma kültürünün yayıldığı hemen her yerde yetiştirilmektedir. Armut, elmalara göre sıcağa ve kurağa daha dayanıklıdır. Yayılma alanı kuzey yarımkürede 55. enlem derecesine ulaşabildiği halde elmanın iyi yetişemediği Akdeniz'in sıcak iklimli bölgelerinde de önemini korumaktadır.


Türkiye'deki toplam meyve üretiminin yaklaşık olarak beşte birini yumuşak çekirdekli meyveler yani elma, armut ve ayva teşkil etmektedir. Bunun da % 18'i armuttur. Dünya armut üretiminde ülkemiz, ABD, Japonya, İspanya, Fransa ve Almanya'dan sonra 6. sırayı almaktadır.

Memleketimizde armut yetiştiriciliği hemen bütün bölgelerimize yayılmıştır. Ancak kapama bahçeleşme Samsun, Ankara, Bursa ve Antalya illerinde yaygınlaşmıştır. Isparta genelinde yerli armut çeşitleri ile dağınık üretim vardır. Kapama armut bahçeleri yeni oluşmaktadır. 2007 yılı verilerine göre; ilimizde 2.175 da alanda, 3.864 ton üretim gerçekleşmiştir. Toplam ağaç sayısı meyveli meyvesiz 104.155 adettir.

[B]100 gr armutta;[/B] 61 kalori, 15.3 gr karbonhidrat, 0 kolestrol, 0.4 gr yağ, 1.4 gr lif, 11 mgr fosfor, 8 mgr kalsiyum, 0.3 mgr demir, 2 mgr sodyum, 140 mgr potasyum, 7 mgr magnezyum, 20 IU A vitamini, B1, B2, B3, B6, C ve E vitaminleri ile 2.3 mgr folik asit bulunur. Düzenli olarak yendiğinde kanı temizlemesinin yanı sıra yüksek tansiyona da iyi gelir. İçindeki potasyum miktarının oldukça yüksek olması nedeniyle kalp ve böbrek hastalarının diyet reçetelerine eklenir. İçerdiği fosfor ve B vitaminiyle zihinsel yorgunluğu giderir, sinirleri teskin eder. Armut hazmı kolaylaştırır fakat kendisinin hazmı kolay değildir. Midesi sorunlu olanlar elma gibi ısırarak yemek yerine suyunu içmeyi tercih etmelidir

Kaynak : Isparta İl Tarım.

Sınıflandırma: [B]Dünyada 5000'den fazla ve Türkiye’de ise 650[/B] den fazla çeşit yetiştirilmektedir. Bu zenginlik içinde armut çeşitleri meyve özellikleri ve değerlendirme durumlarına göre 15 grup altında toplanmışlardır.

Yağ Armutları, Yarım Yağ Armutları, Bergamotlar, Yarı Bergamotlar, Yeşil Uzun Armutlar, Sürahi Armutları, İri Armutlar, Paslı Armutlar, Misket Armutları, Erimez Armutlar, Tarçın armutları, Uzun Hoşaf Armutları, Yuvarlak Hoşaf Armuttan, Uzun Şıra Armutları ve Yuvarlak Şıra Armutları şeklinde gruplandırılmışlardır. Bu 15 grup içerisinde toplanan armut çeşitlerinden ilk 11 gruba girenler sofralık, son 4 gruba girenler ise sanayi armutlarıdır.

[B]İKLİM İSTEKLERİ[/B]

Armut bir ılıman iklim bitkisidir. Armutlar genel olarak 7,2°C nin altında 1000 – 1500 saat soğuklamaya ihtiyaç gösterirler. Armut ağaçları dinlenme döneminde kısa süreli olarak -30 0C ye kadar dayanırken, uzun süren soğuklarda, özelliklede taban suyu ve nem oranı yüksek topraklarda bir yıllık sürgün uçları donmaktadır. Armut çiçekleri -2,2 oC ye, çağla dönemi ise -1,1 oC de zarar görürler. Armut yetiştiriciliğinde ilkbahar geç donları çok önemlidir. Özellikle geçit bölgelerinde uyanmadan sonra oluşan şiddetli donlar dallara kadar zarar vermektedir. Kaliteli armut meyveleri genellikle yazları sıcak ve kurak geçen yerlerde oluşur.

[B]TOPRAK İSTEKLERİ[/B]

Armut toprak bakımından fazla seçici değildir. Bununla beraber toprak ne kadar derin geçirgen sıcak ve besin maddelerince zengin olursa ağaçların gelişmeleri de o kadar iyi ve verimleri o nispette yüksek olur. Buna göre bol verimli ağaçlar ve yüksek kaliteli meyveler elde edebilmek için en iyi topraklar derin, sıcak, iyi drene edilmiş tınlı topraklardır. Armut yetiştiriciliğinde 60–70 cm toprak derinliği yeterlidir. Daha derin topraklarda ise daha kaliteli ve verimli olur. Kireçli, kuvvetli alkali topraklar armut için uygun değildir.

Çeşitler: Avrupa ve Asya grubu olarak ikiye ayrılır.

[B]Avrupa grubu çeşitler;[/B] June Beauty, Akça, June Gold, Wilder, Mustafabey, B.P. Morettini, Coscia, Santa Maria, Dr. Jules Guyot, Starkrimson, Williams, Triumph de Vienne, Grand Champion, Beurre Bosc, Beurre Hardy, Doyenne du Comice, Ankara, Passe Crassane ve Deveci olarak sayılabilir.

Kieffer, Magness, Orient, Moonglow, Warren, Ayers, Potomac, Maxine, Tyson, Honey Sweet, Hood, Fan Stil ve Monterry çeşitleri ise armut ateş yanıklığı hastalığına kısmen veya dayanıklı olan çeşitler olarak bilinmektedirler.
[B]
Asya grubu çeşitler[/B]; Shinko, Shinseiki, 20 th Century, Chojuro, Magietsu, Kasui, Atago, Korean Giant, Hosui, Niitaka, Olympic, Yoinashi ve Ya Lii bu grubun çeşitlerinden bazıları olarak verilebilir.

[B]Budama:[/B]

Budama işlemi kesinlikle armutlarda dikim sıklığına göre belirlenmelidir. Klasik anaçlarla normal dikim aralığında; Modifiye- Lider ve Değişik Doruk Dallı sistem terbiye şekli armutlar için uygundur. Durum elmadakinin aynısıdır. Armutlarda çok görülen ateş yanıklığı hastalığından dolayı, meydana gelecek dallardaki ölme ihtimali hesaplanarak 4- 6 ana çatı dalının gelişmesi sağlanır. Budama elmalarda olduğu gibi çok hafif olmalıdır. Mahsule yatan ağaçlara hafif bir budama tatbik edilmesi ve yaygın bir gelişmenin temini için dal ve dalcık çıkarması yapılmalıdır.

Doğu karadenize özgü olduğunu sandığım değirmen armudu kış armudu gibi türlerden 4 tane 20 - 30 cm büyüklüğünde aşılı fidanları bu yılın mart ayında bir güzel diktim. Bahar geldi yaz geldi benim armutlar 50 - 60 cm oldular diye sevinirken yarı profesyonel bir göz büyüyenlerin benim armutlar değil aşı altından büyüyen anacın dalları olduğunu farketti. Bu beni üzdü tabi budama mevsimi değil diye bunlarrı kesmedim.
Acaba armutlar trakya havasını mı sevmediler yoksa ilk yılları olduğu içinmi böyle oldu ?
Artık umudum seneye, olmazsa söküp Ankara armudu dikeceğim

Aşı tutmamış

yok tutmuştur herhalde çünkü yeşerdiler ama boy atmadılar

Yani hem aşı tabanı (aşının altı) hemde kış, vd. aşılananlar yeşil, sağlar.

Her ikisininde sürgünlari canlı öyle mi?

Yabani, aşı altındakinden geleni her zaman kesebilirsiniz.

Değirmen armudu, kış armudu, yabani dip sürgünlerini keserseniz daha iyi büyüyecekler.

Memleket armutlarını yetiştirin, kaybolmasın

Ankara armudu çok nazlı bir bitki (bizim iklimde) tek, tük meyve hariç, meyve alamadık hala.