Konu: Üvez

Üvez

Sarı renkli veya kırmızı-sarı renkli üvezler pazarlarda satılıyor. Hatta bu meyvelerin iyice olgunlaşmış, kahverengi-morumsu hali de bulunabiliyor. Zaten sarı veya kırmızı alınırsa iyice yumuşayıp olgunlaşması bekleniyor. “Muşmula gibi olgunlaşmasını bekleyeceksin” diyor satıcı. Yemek için kabuğun içinden meyvenin yumuşamış eti dişlerle emiliyor.
[Sadece kayıtlı kullanıcılarımız bağlantıları görebilir. Kaydolmak içinburaya tıklayınız..]

[Sadece kayıtlı kullanıcılarımız bağlantıları görebilir. Kaydolmak içinburaya tıklayınız..]

[Sadece kayıtlı kullanıcılarımız bağlantıları görebilir. Kaydolmak içinburaya tıklayınız..]


Değişik bir tadı var, mayhoş, olgun bir armut gibi, muşmula gibi.

Meyvesi dışında yaprağı da kullanılırmış. Üvez yaprağından yapılan çayın halk arasında şeker hastalığına iyi geldiği söyleniyor.

[B]Bilim ve Teknik [/B]dergisinin Ocak 2006 sayısında yayınlanan “Alev Renkli Ağaçlar: Üvez” başlıklı yazı da bu bilgiyi doğruluyor. Yazıdan ilgili bölüm şöyle:

“[B]Üvezlerin çeşitli organlarından modern tıp ve alternatif tıpta yararlanılıyor. Üvez meyve ve yaprakları kabızlığa etkilerinden dolayı dahilen; yaprakları halk arasında şeker hastalıklarına karşı kullanılır ve laboratuvar deneyleri de kan şekerini düşürücü etkiye sahip olduğunu göstermiş durumda. Yine yaprakları, kabızlığa karşı ve göğüs yumuşatıcı etkiye sahiptir.”[/B]

Türkiyenin tek [B]endemik [/B]üvez çeşidi Rize ilinde bulunmaktadır: [B]Sorbus caucasica[/B] var. yaltirikii. Ancak bu üvez türünün korunması gerekmekte olup yok olma tehlikesi altındadır.

Kaynak : [url=http://www.kultur.gov.tr/TR/Genel/BelgeGoster.aspx?F6E10F8892433CFF679A66406202CCB08 F6F70DD952A6205]..:: T.C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI ::..[/url]

Ülkemizde dogal olarak bulunan üvez türleri :
[B]1. S. domestica L. (Üvez) [/B]: 20 m’ye kadar boy, 1 m’ye kadar çap yapabilen, dolgun gövdeli bir agaçtır.

Genelde deniz kenarından orta yüksekliklere kadar (1000-1300m) yayılır.

Meyveleri ticari olarak tüketilir. Aynı zamanda kerestesi çok makbuldür.

Ülkemizde daha çok Marmara Bölgesi, Orta ve Batı Karadeniz Bölgesi, iç Anadolu’nun kuzeyinde yaygındır.
Bunun yanında iç Ege, Göller bölgesi ve Hatay bölgesinde bulunur.

İri bir erik büyüklüküne ulaşlan, sarımtırak kırmızı rengi ve üzeri kırmızı benekli meyveleri çok estetiktir.

Sonbaharda yaprakları meyveleri gibi sarı-kırmızı renk alarak doyumsuz manzaralar oluşlturur.

Önemli bir peyzaj bitkisidir.

Kaynak : Or. Müh. Cemal GÜLTEKİN

[B]2 S. roopiana bordz: [/B]Pramidal tepeli küçük ağaçtır. Bu tür, Erzurum
Erzincan, Gümüşlhane ve Bayburt yörelerinde 1500-2600 metreler arasında
bulunur.

Önemli bir toprak isteği yoktur.

Yayıldığı bölgenin kurak alanlarına dayanıklıdır.

[B]3 S. tamamschjanae Gabr.:[/B] 2-5 metre boylanan, Doğu Anadolu bölgesinde
yayılan yüksek dağ ormanlarının çalılarıdır.

Yayılışı 1600 metre.


[B]4 S. takhtajanii Gabr. :[/B] 2-3 metre boylanan, Bingöl, Bitlis, Van ve Hakkari
yöresinde, yüksek dağ ormanlarının çalılarıdır.

Yayılışı 1600-2500 metreler

Kuraklığa ve şiddetli soğuğa çok dayanıklıdır.

[B]5 S. percica Hedl.: [/B]3-7 metre boylanan, Doğu Anadolu ,Doğu Karadeniz ve Doğu Akdeniz bölgesinde 700m-2100 metreler arasında yayılan
küçük ağaçlardır.

[B]6 S. luristanica Schön.-Tem.:[/B] 5-6 metre boylanan ülkemizde sadece
Hakkari ilimizin dağlarında yayılan ağaçlardır.

[B]7 S. caucasica Zinserl:[/B] 7 metreye kadar boylanan ülkemizde sadece
Artvin ilimizin dağlaranda 900-2000 metreler arasında yayılan
ağaçlardır.

[B]8 S. subfusca Boiss.:[/B] 6 metreye kadar boylanan ülkemizde sadece Do¤u
Karadeniz dağlarında 1300-2000 metreler arasında yayılan ağaçlardır.

[B]
9 S. kusnetzovii Zinserl. :[/B] 6-7 metre boylanan, ülkemizde Marmara ve
Güneydoğu bölgesi hariç tamam›nda 800 metre ile yüksek dağ
ormanlarının kır sınırı arasında yayılan küçük ağaçlardır.

[B]10 S. umbellata Fritsch. (Ak üvez) :[/B] S. umbellata var umbellata, S. umbellata var taurica, S. umbellata var orbiculata, S. umbellata var cretica olmak üzere dört adet varyetesi vardır. 6-7 metre boylanan, ülkemizin tamamında 700 metre ile yüksek dağ ormanlarının sınırı arasında yayılan
küçük ağaçlardır.

Sevgili Bari, sizde üvez varmı ?

SEvgili Kumpınarı, Üvezim yok maalesef.. Çok miktarda Sorbus Domestica tohum ektim.. Fakat baharda fidanını bulabileceğimi umut ediyorum.. Eskişehir- Mihalıççık ilçesinde yetişiyormuş.... Zaten domestica haricindekiler genelde peyzaj amaçlı kullanılıyor..

Adapazarı, Karya fidancılığa martta uğrayacam, olduğunu sitelerinde yazıyorlar.

S,ze bilgi veririm. Aslında bu hususta Abdullah beyde bize yardımcı olabilir.