Çiçek Kurutma Yöntemleri - Kurumuş Çiçek Yapma
Günümüzde, iç mekanlarda gerek doğaya olan özlemi gidermek, gerekse iç mekana daha canlı hareketli bir hava getirmek için saksı bitkilerinin yanısıra vazoda kesme çiçek kullanımında artış olmuştur Kuruduğunda şeklini ve rengini koruyan, her an taze çiçek gibi çekici görüntüsü olan kurutulan bitkilerden yararlanmak fikri yeni bir üretim potansiyelinin ortaya çıkmasına neden olmaktadır
TEMEL KURUTMA YONTEMLERI
İlk zamanlar kuruyunca rengi ve şekli bozulmayan cicekler kulture alinmis, bunlaren daha dayanekli, iri cicekli, katmerli, uzun boylu kultur varyeteleri elde edilmistir
Bu konuda yapılan araştırmalar çoğaldıkça değişik yontemlerin kullanilmasi ile hemen hemen tüm çiçeklerin yeni toplanmış gibi son derece canlı bir, şekilde uzun süre iç mekanlari süslemesi sağlanmıştır
Bu kurutma çiçeklerin yanısıra bazı bitkilerin dekoratif yaprakları (Eucalyptus gunnu (okaliptus), Magnolia grandiflora (manolya), Egreltiler gibi, bazısının tohum kapsulleri, tohum zarfları için (Papaver somniferum (hashas), Lunaria annua) ve hatta bazen ilginc dallari (Salix caprsa (keci sogudu), Cornus sp: (kizilcik), Corylus avellana (fmdik)) için yapılmaktadır Ilex aquifolium (coban puskulu), Crataegus coccinea (ak diken) gibi dekoratif meyveleri olan bitkilerde meyveleri icin kurutulmaktadir Tazeyken çabuk solan ya da dikkatimizi cekmeyen bazı bitkisel materyallerde (Erygium sp) kurutuldugunda önemli bir yardımcı materyai olarak dikkati cekmektedir (Thorpe, 1985)
Kurutma amacıyla bitkisel materyalin top lanmasinda gun içindeki zaman çok önemlidir Kesinlikle nemli bir gunde toplanmamalidir Materyal cigin kurumasindan sonra ve aksam nemi baslamadan onceki zaman araliginda toplanmalidir
Bitkinin gelisme suresi icinde farkli bitki cinslerine, hatta ayni cinsin farkli turlerine gore farklilik kazandigi icin bitkisel materyalin gelismenin hangi devresinde toplanacagi konusunda genel bir fikir ortaya atilmaz
Hava ile Kurutma
Çok sayida varyasyonlari ve farkli terimleri icerdiginden hava ile kurutma cok genel bir terimdir En genis anlatimla hic bir kimyasal kurutucu kullanilmaksizin dogal olarak kurutulan cicekleri ifade eder Bu teknik iyi havalandirelan, karanlik ya da cok hafif los isik alan, kuru, temiz ve sicak bir yerde uygulanmalidir Sunun icin bir tavan arasi odasi ya da merdiven alti boslugu cok uygundur Bitkisel materyalin hizli kurumasi icin sicak, kuru bir ortam ve iyi vantilasyon ,sarttir Cunku ne kadar cabuk kurursa rengini ve seklini o derece iyi korur Eger kurutma ortami isik alirsa renkleri solar Ayrica toz kurum ve yag kurutulan materyale yapisirsa kotu sonuclar doğurur.
Bitkisel materyal toplanır toplanmaz mümkün olduğunca çabuk kurutulmalıdir Özellikle yapraklari icin kurutulanlar disinda kalanlarin, yapraklari bitkisel materyal henuz taze ve kolay koparilirken uzaklastirilir Yap raklar koparildiktan sonra dallar kucuk bir demet halinde toplanir, sicim ya da lastik bant ile baglanir Dallar kururken buzucur ve ceker; bu nedenle mumkun oldugunca siki siki baglanmalidir Demetler hava sirkulasyonuna olanak verecek araliklarla ve ters bir sekilde asılmalıdır
Çiçeklerin agiliegi kururken dallari asagiya dogru cekeceginden dolayi demetler ters olarak asilirlar Ama bunun istenen etkiye saglamadigi bazi durumlar vardir Physalis alkikengi'nin (Cin feneri) parlak portakal renkli tohum kapsulleri ters asildiginda dogal ,sekilleri bozularak kurur Bu nedenle yatay olarak uzatilan bir sicim uzerine ayri ayri, dik bir sekilde baglanmalidir
Daucus carota (havuc) ve Gerbera jamesonii gibi bitkilerin cicekleri ters olarak asilip kurutuldugunda tac yapraklari kivrilarak kapanacaktir Bu tur bitkiler ciceklerini destekleyecek sekilde yeterli genislikteki tel kafeslerin arasinda kurutulmalidir Clematis vitalba, Humulus lupunus (serbetci otu)
vb sarilici bitkilerde yatay bir telin uzerine gevsek bir sekilde tutturularak kurutulabilir
Eğer tüm materyal kurutmak icin ters ola- rak asilirsa sonucta yapilan arajmanlar asiri dik gorunum alacaktir Onun icin kurutulurken bazi materyalin hafif egilmesine izin verilmelidir Orn:Typha latifolia (saz), Gramineae Familyasi uyeleri gibi
Uygun aralıklar bırakılarak bitkisel materyal gazete kagidi uzerine yayilarak da kurutulabilir Ama kuflenmesi icin 2 gunde bir cevrilmelidir Havada kurutmanin diger bir varyasyonu evaporasyon teknigi olarak adlandirilir Bu yontem cicekler 2-5 cm yuksekliginde su iceren vazolarin icine yerlestirilir Boylece cicekler kururken evaporasona da izin verilir ve kurutma islemi agir bir sekilde ama dogal pozisyonlarini koruyarak gerceklesir Bu yontem ozellikle Hydrangea macrophylla (ortanca), Calluna vulgaris (supurge calisi), Ageratum houstonianum (vapur dumani) ve tum Gramineae familyasi icin uygundur
Cicekler disinda tohum zarflari, tohumdan olucan yumusak dallar, meyvalar cok az gercek kurutmaya gereksinim duyarlar Bunlar renklerinin teksturlerinin en iyi oldugu zamanda hasat edilmelidirler
Gomphrena globosa, Xeranthemum sp (olmez otu), Helipterium roseum (buyuk gonca) ve Helichrysum bracteatum'um (kagit cicegi cicekleri havada kolaylikla kurur Cicekleri onlar canliyken bile kuru gibi gorunurlerse de, onlarin kuruduktan sonra kullanilabilmesi biraz ekstra bir calismayi gerektirir Saplari kurudugunda cicekleri tasiyabilecek kadar guclu degildir ve dallari hemen yana dogru kivrilir, cicekleri de kotu bir sekilde asagiya dogru doner Boylece guzel gorunmeyen bir pozisyon alir
Bu türden zayif, ince sapli cicekler kurutulmadan once saplari, cicegin 1-1,5 cm altindan kesilir ve ince bir tel alttan derin bir sekilde sokularak tele alinir Istenirse telin uzeri uygun renkte kagit ya da sahte sap ile kaplanabilir Hava ile kurutmada kurutma suresi bitkiye bagli olarak 2-5 hafta arasinda degisir
Kumda Kurutma
Havada kurutma rahatligina ve bircok bitki icin etkin olmasina ragmen bazi basarili olmayan sonuclarda elde edilmektedir "Bir gulu ceklini koruyarak havada kurutabilir miyiz? seklinde soruldugunda bunun yaniti "Hayir" dir ama bunun icin biraz daha fazla sabir ve ozen gerektiren bu yontem onerilebilir
Kullanılacak kum cok ince taneli, toz ve milden arindirilmis olmalidir Icinde tuz kalintisi ya da organik materyal varsa iyice yikanmali ve suzulmelidir Daha sonra 126 C etuv (firin) de yayvan kaplar icinde kurutulup bu islem ile kumdaki mikroorganizmalar da oldurulmelidirKumun tam olarak kurudugunu anlamak icin icine biraz silisyum karistirilip, etuve konur Silisyum kristalleri maviye dondugunde kum tamamiyle kurumustur Kurutulan kum ince elekten gecirilerek icindeki topaklar parcalanir
Kum agir oldugundan dolayi cok ince nazik materyal icin uygun degildir Hafif bir kurutucuyla kurutuldugunda tac yapraklari burusan Dahlia pinnata, Paeonia lactiflora gibi cicekler icin cok uygundur Diger kurutuculardan daha kolay bir sekilde tac yapraklarinin arasindaki bosluk ve catlaklari doldurur Uygun buyuklukteki saglam bir kutu icine (bu bir ayakkabi kutusu da olabilir) 2-5 cm yuksekliginde kum yayilir Bunun uzerine bitkisel materyal yapisina gore uygun bir sekilde yerlestirilir ve parmak aralarindan yavas bir sekilde akitarak uzerine kum dokulur ve cicegin uzeri en fazla 2-5 cm kalinliginda bir kum tabakasi ile ortulmelidir Ayni tur ciceklerin ayni kutuya yerlestirilmesine dikkat edilmelidir Sadece tek sira petalleri olan yalin kat cicekler (Rudbeckia hirta (gunec capkasg), Gerbera jamesonu, Aster sp gibi) yuzleri asagiya gelecek sekilde kuma ters olarak kapatilarak kurutulur
Dahlia pinnata (dalya), Rosa sp (gul) gibi katmerli cicekler esas formlari korunarak kurutulmak istendiginde kum ya da borax'ta yuzleri yukan gelecek sekilde yerlestirilir